ทำไมบางคนที่ “เก่ง” แต่ทำงานกับคนอื่นยาก?
คุณเคยเจอไหมคะ…
บางคน IQ ดีมาก งานเร็ว คิดไว แก้ปัญหาเก่ง
แต่พอทำงานเป็นทีมทีไร กลายเป็นมีดบาดใจคนอื่นโดยไม่รู้ตัว
ลินเจอบ่อยมากในโลกของ HRD ค่ะ
โดยเฉพาะหัวหน้าหรือผู้บริหารที่โตมากับการ “วัดผลจากความเก่ง”
จนลืมไปว่า…ความสำเร็จในงานจริง มันต้องใช้ “ความฉลาดหลายมิติ” ไม่ใช่แค่ฉลาดคิดอย่างเดียว
Key Insight: 5Q Model คือ “ชุดความฉลาด” ที่ทำให้คนทำงานเก่งแบบยั่งยืน
แนวคิด 5Q คือการพัฒนาความฉลาด 5 ด้าน ได้แก่
- IQ (Intelligence Quotient) ความฉลาดทางปัญญา
- EQ (Emotional Quotient) ความฉลาดทางอารมณ์
- SQ (Social Quotient) ความฉลาดทางสังคม
- AQ (Adversity Quotient) ความฉลาดในการเผชิญปัญหา
- MQ (Moral Quotient) ความฉลาดด้านศีลธรรมและจริยธรรม
ในมุมลิน 5Q เหมือน “ระบบปฏิบัติการ” ของการทำงานค่ะ
เพราะต่อให้คุณเก่งแค่ไหน ถ้าคุมอารมณ์ไม่ได้ หรือทำงานกับคนไม่เป็น
หรือพอเจอแรงกดดันแล้วพัง…สุดท้ายงานก็ไม่ไหลอยู่ดี (และทีมก็เหนื่อยมากขึ้น)
Related Course: หลักสูตรที่เกี่ยวข้อง
- Leading People with Emotional Intelligence
- Leading People with Emotional Intelligence
- Leading People with Emotional Intelligence
How-to: 5Q Practice สำหรับหัวหน้าในชีวิตประจำวัน
ลินสรุปเป็น 5 ข้อแบบ “เอาไปใช้พรุ่งนี้ได้เลย” นะคะ
1) IQ Upgrade (อัพเกรด IQ): “ชัดก่อนค่อยเร็ว”
ก่อนเริ่มงาน ลองถามตัวเองว่า
- “เป้าหมายของงานนี้คืออะไร?”
- “นิยามคำว่าเสร็จ = หน้าตาแบบไหน?”
เพราะคนเก่งมักรีบ แต่หัวหน้าที่เก่งจริงจะ “ทำให้ทีมชัด” ก่อน
2) EQ Regulation (จัดการ EQ): “รู้ทันอารมณ์ก่อนคุย”
เวลาคุณหงุดหงิด/กดดัน ลองใช้ 10 วินาทีนี้
- หายใจเข้าลึก ๆ 1 ครั้ง
- ตั้งชื่ออารมณ์: “ตอนนี้ฉันกำลัง…กังวล/หงุดหงิด/กลัวพลาด”
แค่ตั้งชื่ออารมณ์ได้ เราจะไม่เผลอ “ระบาย” ใส่ทีมง่าย ๆ (แนวคิดการฝึกจัดการอารมณ์ถูกย้ำในส่วน EQ ของหลักสูตร)
3) SQ Connection (พัฒนา SQ): “คุยเพื่อเชื่อม ไม่ใช่คุยเพื่อชนะ”
ก่อนเริ่มประชุม ลองเริ่มด้วยคำถามสั้น ๆ เช่น
- “ตอนนี้มีอะไรที่ทีมติดอยู่ไหม?”
- “อะไรคือสิ่งที่คุณต้องการจากฉันเพื่อทำงานให้ดีขึ้น?”
ในเอกสารมีแนวคิดเรื่องการสร้าง rapport เพื่อ connect ซึ่งเป็นหัวใจของ SQ
4) AQ Resilience (เสริม AQ): “ล้มได้ แต่ลุกเป็นระบบ”
เวลางานพลาด อย่าถามว่า “ใครผิด” ก่อน
ให้ถามว่า
- “เราพลาดตรงขั้นตอนไหน?”
- “ครั้งหน้าเราจะกันพลาดยังไง?”
AQ คือความสามารถในการผ่านแรงกดดันและอุปสรรคอย่างมีสติ ไม่ใช่ฝืนทนแบบกัดฟัน
5) MQ Integrity (ยึด MQ): “ทำถูกแม้ไม่มีคนมอง”
หัวหน้าที่ทีมไว้ใจ ไม่ใช่คนที่เก่งที่สุด
แต่คือคนที่ “ยุติธรรม” และ “ยืนบนหลักการ”
เช่น ให้เครดิตคนทำงานจริง กล้ายอมรับความผิดพลาด และตัดสินใจโดยไม่เอื้อประโยชน์ส่วนตัว (MQ ถูกวางเป็นหนึ่งใน 5Q หลัก)
Reflection: วันนี้คุณอยากเริ่มฝึก Q ไหนก่อน?
ลองถามตัวเองดูนะคะ
- Q ไหนที่คุณถนัดอยู่แล้ว และอยากยกระดับให้ “คมขึ้น”?
- Q ไหนที่เป็นจุดท้าทายเวลาอยู่กับทีม?
- ถ้าคุณเลือกฝึกแค่ “1Q” ในสัปดาห์นี้ คุณจะเลือกอะไร?
Next Action: ลองทำ “5Q Check-in” วันละ 3 นาที
ลินชวนคุณลองทำทุกเช้าก่อนเริ่มงานค่ะ
- วันนี้ฉันต้องใช้ IQ กับเรื่องไหน?
- วันนี้ฉันต้องระวังอารมณ์อะไร (EQ)?
- วันนี้ฉันจะ connect กับทีมยังไง (SQ)?
- ถ้าเจอปัญหา ฉันจะรับมือแบบไหน (AQ)?
- วันนี้ฉันอยากยืนบนหลักอะไร (MQ)?
ลินเชื่อว่าคุณทำได้แน่นอนค่ะ 😊
References
1. Daniel Goleman, Harvard Business Review (1998/2004) What Makes a Leader?
2. Paul G. Stoltz, Ph.D.Adversity Quotient: Turning Obstacles into Opportunities(1997)
3. Kaplan Business School;The Six Quotients of Modern Leadership (2024)